
Klimaatuniformiteit in de kas is de mate waarin temperatuur en luchtvochtigheid gelijkmatig over een afdeling verdeeld zijn. Eén meetbox kan dat niet laten zien; sensoren verspreid door het gewas wel.
De teler had alles twee keer gecontroleerd.
Gaten in de vruchtzetting, maar alleen in bepaalde delen van de afdeling. De klimaatdata zagen er goed uit: 17 tot 26 °C, 60 tot 85% RV. De instellingen waren redelijk. De sensoren werkten. “Ik kan de oorzaak niet vinden,” zei hij tegen onze Plant Scientists.
De oorzaak zat niet in de data die hij las. Die zat in de data die hij niet mat.
De 5 °C die niemand zag
Zijn klimaatcomputer gaf 25 °C aan. Dat getal kwam van één meetbox in een afdeling van een hectare, en het beschreef die ene plek nauwkeurig. Over de rest zei het niets.
Dus deed Sigrow een klimaatuniformiteitstest over de hele hectare. De spreiding was 5 °C. In sommige zones liep de lucht op tot 30 °C.
Daar komen de hommels in beeld. In de meeste groenteteelten onder glas zorgen hommels voor de bestuiving, en ze zijn gevoelig voor hitte. Boven 30 °C neemt hun vliegactiviteit sterk af. In die warme plekken bezochten de hommels de bloemen niet meer.
Geen bezoek. Geen bestuiving. Geen vruchtzetting.
De teler had geen teeltfout gemaakt. Zijn sensor meldde het gemiddelde, niet de spreiding. In de zomer is een bestuivingsprobleem niet altijd een bestuivingsprobleem. Soms vertelt de hommel je iets wat je sensor niet kan.
Waarom we een slaapkamer meer vertrouwen dan een hectare
Denk aan de thermostaat thuis. Zet hem naast een raam of tegen een buitenmuur en hij is niet meer representatief voor de kamer. De verwarming reageert nog steeds, maar op de verkeerde plek. Zelfs in een kleine slaapkamer accepteren we 1 tot 2 °C verschil tussen de ene hoek en de andere.
Een kas is duizenden keren groter. Toch horen we van telers regelmatig: “Eén meetbox per hectare is genoeg.”
Als we extra sensoren hangen in afdelingen die als uniform golden, hebben we binnen één hectare verschillen van meerdere graden gemeten. Koudere, nattere zones liggen naast warmere, drogere, en de klimaatcomputer stuurt ze allemaal op één meting van ergens in het midden.
De natuurkunde achter de lappendeken

De verschillen zijn niet willekeurig. De natuurkunde verklaart ze allemaal:
- Bladeren bepalen de temperatuur, de lucht volgt. De temperatuur van een blad komt voort uit straling en verdamping, en het blad warmt of koelt daarna de lucht eromheen.
- Warme lucht stijgt, koude lucht daalt. Vochtige lucht stijgt en droge lucht zakt.
- Wind veroorzaakt drukverschillen. Wind op de gevel duwt aan één kant koude lucht naar binnen.
- Schermkieren lekken koude lucht. Lucht boven het scherm koelt af en zakt door de kier. In heatmapdata van Sigrow was die strook 5 tot 6 °C kouder dan de rest van de afdeling, en precies daar verscheen meeldauw.
- Ventilatoren verplaatsen lucht niet zoals de folder het tekent.
Het probleem wordt groter, niet kleiner. Afdelingen worden groter, er is meer licht, schermen zijn meer uren dicht (dus meer kieren) en het klimaat buiten wordt extremer.
Ook van boven naar beneden
Verschillen zitten niet alleen in de breedte. Data van Sigrow uit bladeren, bloemen en vruchten laten zien dat het verticale profiel net zo belangrijk is:
- Warme kop: te snelle groei, bloemval, celschade, guttatie.
- Koude kop: minder opname van calcium en kalium, condensatie en schimmel.
- Warme voeten: te veel verdamping laag in het gewas.
- Koude voeten: tragere afrijping, schimmel.
Wat een ongelijk klimaat kost
Ongelijke groei en ontwikkelingsstadia in de afdeling. Meer ziektes in de koude, natte zones. Meer stress in de warme, droge. Verspilde energie, omdat het systeem sommige plekken te veel verwarmt en andere te weinig. En uiteindelijk een opbrengst en kwaliteit die per rij verschillen.
Zo breng je het in kaart


Begin met het meten van de variatie in plaats van aan te nemen dat die er niet is. Sigrow begint meestal met 16 draadloze sensoren per hectare in een raster van 4 × 4: Air+ sensoren die tussen de planten hangen, of Pixel sensoren die ook de bladtemperatuur meten. De Sigrow app zet die metingen om in een kaart van de afdeling, zodat je ziet waar en wanneer de omstandigheden verschillen.
Dan verandert het gesprek. De vraag is niet langer “wat is de kastemperatuur?” maar “waar is het anders, waarom, en wat kunnen we veranderen?”
Sensoren lossen zelf niets op. Ze laten zien waar je moet ingrijpen, en of de ingreep werkte.
Wat telers veranderen zodra ze het zien
De oorzaken zijn meestal praktisch: deuren die te vaak opengaan, heel koud gietwater, schermkieren, aan één kant luchten, zoninstraling (de zuidkant wordt warmer dan de noordkant) en wind op de gevel. De meeste oplossingen zijn klein:
- Luchtdichte schermen, en verticale schotten boven het scherm.
- Aan beide kanten luchten, en de ramen aan de windzijde apart aansturen.
- Verticale circulatieventilatoren, zo geplaatst dat elk deel van de afdeling bewegende lucht krijgt.
- Droge lucht van boven het scherm inblazen.
- Verwarmingsbuizen boven het gewas.
- Nokafdichtingen om de horizontale luchtbeweging fijn af te stellen.
Het loont ook om in kaart te brengen waar problemen opduiken, zoals gaten in de vruchtzetting of ziektes, en te kijken of dat patroon overeenkomt met de luchtstroming. Vaak is dat zo.
Eén box, één plek
Eén sensor vertelt je wat er op één plek gebeurt. Een netwerk vertelt je wat er in je kas gebeurt. En je gewas leeft al die tijd al in de hele kas, niet op die ene plek.
Veelgestelde vragen
Hoeveel klimaatsensoren heb ik per hectare nodig?
Eén meetbox kan geen variatie laten zien. Sigrow begint het in kaart brengen van de uniformiteit meestal met 16 draadloze sensoren per hectare in een raster van 4 × 4.
Hoe groot zijn temperatuurverschillen in een kas?
We hebben verschillen van meerdere graden binnen één hectare gemeten, in afdelingen die de teler als uniform beschouwde.
Wat veroorzaakt koude plekken in een kas?
Veelvoorkomende oorzaken zijn schermkieren waardoor koude lucht naar beneden valt, wind op de gevel, deuren, aan één kant luchten, koud gietwater en de stand van de zon.
Is klimaatuniformiteit belangrijker in de zomer of in de winter?
Allebei. In de zomer zorgt instraling voor hete zones; in de winter zakt koude lucht naar beneden en overheersen condensatiezones.
Bekijk je eigen kaart
Heb je een hoek die zich altijd al een beetje vreemd gedraagt? Daar begin je het best met zoeken. Wil je het goed in kaart brengen, dan helpen onze Plant Scientists je het te plannen.
Gerelateerde blogs
120-Dagen Belofte
Probeer Sigrow 120 dagen risicovrij. Brengt het uw teelt niet beter onder controle? Stuur het systeem terug en u krijgt de hardware en het tot dan betaalde softwareabonnement volledig terugbetaald, zonder retourkosten.



Wij staan voor u klaar.
Vragen, hulp nodig of even overleggen – neem contact op!



