Spectrale zonnepanelen houden de kas koeler — waarom planttemperatuurmonitoring ertoe doet

Het Nederlandse vakblad Nieuwe Oogst schreef onlangs over een opkomende kastechnologie: spectraal selectieve zonnepanelen van het Zwitserse bedrijf Voltiris. Deze panelen splitsen zonlicht in bruikbare en warmte-dragende componenten — ze laten PAR-licht door naar het gewas en reflecteren nabij-infraroodstraling (NIR) naar stroomopwekkende cellen. Het resultaat: een koelere kas en bruikbare energie van hetzelfde kasdek. Sigrow werd genoemd voor het monitoren van planttemperatuur bij de proef in het Delphy Improvement Centre in Bleiswijk.

Het is een interessante benadering van een probleem dat elke teler kent. Op een zonnige zomerdag komt er sneller straling de kas in dan het gewas kan gebruiken. Het overschot wordt warmte. De luchtramen gaan verder open, de luchtvochtigheid daalt en de VPD schiet voorbij de comfortzone van het gewas. Het gewas sluit de huidmondjes en de verdamping stagneert — precies wanneer de plant het hardst zou moeten groeien.

Hoe spectrale filtering het stralingsmanagement verandert

Traditionele manieren om overschot aan straling te beheersen — schermen, krijten, ventilatie — hebben allemaal nadelen. Schermen blokkeren PAR samen met de warmte. Krijt is statisch en spoelt af. Ventilatie kost CO₂ en vochtigheid. Spectrale filtering kiest een andere aanpak: laat het fotosynthetisch actieve licht door en leid de golflengten die alleen warmte toevoegen om.

In de Voltiris-opstelling volgen bewegende panelen in de kasnok de zon en kunnen ze in Nederland ongeveer 250 MWh per hectare per jaar opwekken. Vroege resultaten uit aardbeiproeven toonden 9% meer omzet en grotere vruchten — effecten die direct te linken zijn aan minder gewasstress tijdens piekstralingsuren. Dit zijn precies de verbeteringen die zichtbaar worden wanneer je Plant Empowerment stap 2 volgt: stralingsmanagement.

Waarom planttemperatuurmonitoring hier essentieel is

Een paneel dat claimt de warmte in de kas te verminderen is slechts zo geloofwaardig als de data die het onderbouwen. Daar komt gewastemperatuurmeting in beeld. Alleen luchttemperatuur meten is niet genoeg — twee kassen kunnen dezelfde luchttemperatuur laten zien terwijl het gewas in de ene 3 °C warmer is dan in de andere, door verschillen in stralingsbelasting, luchtbeweging en verdampingssnelheid.

Sigrow’s Stomata Camera meet bladtemperatuur, huidmondjesgedrag en VPD op bladniveau direct op het gewas. Dit is het type meting waarmee je objectief kunt vaststellen of een spectraalfilter, een nieuwe schermstrategie of welke andere klimaatingreep dan ook daadwerkelijk het gewas bereikt — niet alleen de luchtsensor die een meter boven het gewas hangt. Bekijk het zelf met onze gratis VPD calculator.

Straling erin, warmte eruit — de balans meten

Spectrale panelen werken aan de stralingskant van de energiebalans. Maar telers die investeringsbeslissingen nemen over deze systemen moeten het effect op het gewas zien: daalde de bladtemperatuur? Bleef de VPD langer in het streefbereik? Hield de verdamping stand door de middagpiek in plaats van stil te vallen?

Dit zijn vragen die je kunt beantwoorden met continue gewasmonitoring. De Net Radiometer meet de nettostraling die het gewas bereikt, terwijl de Stomata Camera bijhoudt hoe de plant op die straling reageert. Samen geven ze een compleet beeld van de energiebalans van dak tot blad — precies wat je nodig hebt om te beoordelen of een technologie zoals spectrale filtering in jouw specifieke situatie zijn belofte waarmaakt.

Het grotere plaatje: datagedreven klimaatbeslissingen

Of het nu gaat om spectrale panelen, nieuwe schermstrategieën of ventilatieprotocollen, het patroon is hetzelfde: telers hebben data op gewasniveau nodig om met vertrouwen beslissingen te nemen over hun klimaatstrategie. Luchttemperatuur en een boxsensor vertellen je niet wat er op het blad gebeurt. En met energiekosten, waterschaarste en kwaliteitseisen die allemaal een andere kant op duwen, wordt de marge voor gokken elk seizoen kleiner.

Sigrow’s Stomata Camera meet gewastemperatuur, VPD op bladniveau en huidmondjesgedrag direct, terwijl Air+ en Air Pro+ de microklimaat in de kas volgen. Bekijk ook onze gratis VPD calculator.

Dit artikel verwijst naar berichtgeving van Bernadette Kroon in Nieuwe Oogst. Lees het originele artikel →

Wil je het hebben over stralingsmanagement en gewastemperatuurmonitoring in jouw kas? Neem contact op met het Sigrow-team via success@sigrow.com (ma t/m vr, 9:00 tot 18:00 CET) of support@sigrow.com (ma t/m vr, 9:00 tot 21:00 CET).

Volg Sigrow op LinkedIn voor meer inzichten uit de praktijk.