Neusrot bij tomaten: het is een transpiratieproblem, geen voedingsprobleem

Een tomatenteler belde met een bekend probleem: neusrot, geen duidelijke stress, irrigatie zag er goed uit, calciumgehaltes in orde. Het antwoord lag niet in zijn irrigatieschema. Het lag in wat er een paar dagen eerder was gebeurd, op een koude, heldere lentenacht.

Calcium beweegt via transpiratie — en alleen via transpiratie

De dag ervoor was warm en zonnig. Het substraat was op temperatuur. Wortels waren actief. Het gewas groeide goed. Toen ging de zon onder.

De buitentemperatuur daalde snel. Het kassendek koelde snel af door uitstraling naar de koude nachthemel. Het gewasoppervlak koelde mee. De transpiratie stopte.

En als transpiratie stopt, stopt calciumtransport daarmee. Calcium beweegt vrijwel uitsluitend via de transpiratiestroom. Geen stroming, geen aanvoer. De zich ontwikkelende vruchtstellen aan de bloemkant kregen geen calcium meer. Celwanden werden zwak. De schade was snel aangebracht.

Neusrot is geen voedingsprobleem. Het is een transpiratieproblem.

Het mechanisme: uitstraling op heldere lenteavonden

Uitstraling wordt aangedreven door het temperatuurverschil tussen het gewas en het oppervlak dat het daarboven waarneemt. Op een heldere lentenacht zonder goede scherminstelling is dat oppervlak het kassendek — en dat is koud. De gewastemperatuur daalt. VPD daalt. Transpiratie daalt. De wortels blijven warm, de plant groeit door, maar het calcium beweegt niet meer.

Wat er in de praktijk vaak fout gaat: schermen staan slechts half dicht, zodat het koude dek zichtbaar blijft voor het gewas. Luchten wordt volledig gestopt om energie te besparen, waardoor vochtigheid opbouwt en VPD verder daalt. De klimaatcomputer laat een RV binnen de norm zien — maar de zich ontwikkelende tros vertelt een ander verhaal.

Wat goed geleide kassen daadwerkelijk doen

Telers die dit goed beheersen, met een dubbel scherm, volgen een consistente aanpak. Eerst luchten aan zowel loef- als lijzijde — niet om de kas te koelen, maar om vochtige lucht af te voeren en een VPD te handhaven die zorgt voor een voortdurende, lichte transpiratie gedurende de nacht. Daarna het bovenste scherm volledig sluiten en het onderste scherm op circa 80–95%.

Warme kaslucht stijgt door de opening in het onderste scherm en verzamelt zich tussen de twee lagen, waarbij beide schermen van binnenuit worden opgewarmd. Het gewas neemt de onderkant van het onderste scherm waar in plaats van het koude dek erboven. Uitstraling neemt af. Calcium blijft bewegen.

De conclusie

Neusrot in de lente is niet altijd een bemestingsprobleem. Het kan een klimaatbeheerproblem zijn — een probleem dat begon op een heldere nacht, dagen voordat de schade zichtbaar werd. Op het moment dat je de symptomen ziet, ligt de oorzaak al in het verleden.

Het monitoren van gewastemperatuur, VPD en schermstand gedurende de nacht geeft je de data om in te grijpen voordat de schade optreedt.

Dit bericht werd oorspronkelijk gepubliceerd door Timon van Lemmen op LinkedIn. Lees het originele bericht →

Wil je klimaatbeheervraagstukken in jouw kas bespreken? Neem contact op met Timon of het Sigrow-team via [email protected] (ma–vr, 9:00–18:00 CET) voor verkoop & customer success, of via [email protected] (ma–vr, 9:00–21:00 CET) voor technische ondersteuning.

Volg Sigrow op LinkedIn voor meer inzichten uit de praktijk.